नेपालको खाद्य तथा आतिथ्य क्षेत्रमा व्यावसायिक क्रान्ति: २०२६ मा ‘एफबीएच’ एक्स्पोले नयाँ उचाइ लिने
काठमाडौं । नेपालको खाद्य, पेय पदार्थ र आतिथ्य उद्योग यतिबेला एक महत्वपूर्ण ऐतिहासिक मोडमा आइपुगेको छ।
विगत दुई दशकमा रेस्टुरेन्ट, होटल, क्याटरिङ र खाद्य प्रशोधन व्यवसायमा आएको अभूतपूर्व वृद्धिले नेपालीहरूको जीवनशैली र खानपानको संस्कृतिमा आमुल परिवर्तन ल्याएको छ। सन् २०२६ मा प्रवेश गर्दा यो क्षेत्र अझ सशक्त रूपमा अगाडि बढ्ने देखिएको छ, जहाँ ‘ग्याट फुड, बेभरेज एण्ड हस्पिटालिटी (एफबीएच) 2026’ जस्ता मञ्चहरू व्यापारिक गतिविधि र नेटवर्किङको मुख्य केन्द्रबिन्दु बन्दैछन्।
हाल नेपालको खाद्य र पेय पदार्थको क्षेत्रमा २५ हजार ५ सयभन्दा बढी व्यावसायिक प्रतिष्ठानहरू सञ्चालनमा छन्, जसले झन्डै ९४ हजार मानिसलाई प्रत्यक्ष रोजगारी प्रदान गरेका छन्। सन् २०२३ मा १२ लाख नाघेको पर्यटक आगमनको संख्या र आगामी दुई वर्षभित्र सञ्चालनमा आउन लागेका २५ भन्दा बढी नयाँ तारे होटलहरूले यो क्षेत्रको मागलाई झनै बढावा दिएका छन्। विशेषगरी फाइन डाइनिंग र विलासी आवासका क्षेत्रमा लगानीकर्ताहरूको आकर्षण बढेको पाइन्छ।
बदलिँदो विश्वव्यापी परिवेशसँगै नेपालको उद्योगमा पनि नयाँ ट्रेन्डहरू देखिन थालेका छन्। हाल स्थानीय स्रोतको प्रयोग, अर्गानिक उत्पादन र दिगोपनमा विशेष जोड दिन थालिएको छ। प्रविधिको प्रयोगमा पनि उल्लेख्य सुधार आएको छ, जहाँ क्यूआर कोड मेनु, क्लाउड किचेन र एआई–संचालित होटल सेवाहरू अब मुख्यधारमा प्रवेश गरेका छन्। यसका साथै आरोग्य पर्यटन, योग रिट्रिट र पाक कलाका यात्राहरूमा पर्यटकहरूको रुचि बढ्दै गएको छ। कफी, क्राफ्ट बियर र हर्बल चिया जस्ता उत्पादनहरूले स्वदेशी बजार मात्र नभई निर्यातको ढोका समेत खोलेका छन्।
नेपालमा भएको पछिल्लो राजनीतिक परिवर्तन र लोकतन्त्रको सुदृढीकरणले सुशासन र उद्योगमैत्री नियमनको नयाँ आशा जगाएको छ। यसले गर्दा खाद्य तथा आतिथ्य क्षेत्रमा अभूतपूर्व वृद्धिको अपेक्षा गरिएको छ। यसै सन्दर्भमा आयोजना हुन लागेको एफबीएच२०२६ ले होटल, रिसोर्ट, क्याफे र क्याटरिङ्ग व्यवसायीहरूका लागि सजावट, किचनवेयर र प्रविधिका नवीनतम आविष्कारहरू एउटै छानोमुनि ल्याउनेछ। प्रत्यक्ष प्रदर्शन र नेटवर्किङ सत्रहरूले गर्दा यसलाई ‘आतिथ्य व्यवसायीहरूको सबैभन्दा ठूलो वार्षिक जमघट’ मानिएको छ।
यो एक्स्पो खुद्रा व्यापारी, सुपरमार्केट र किराना पसल सञ्चालकहरूका लागि नयाँ आपूर्तिकर्ताहरू पत्ता लगाउने र प्रतिस्पर्धी मूल्यमा सम्झौता गर्ने दुर्लभ अवसर पनि हो। त्यस्तै, खाद्य प्रशोधनकर्ता र बेकरहरूका लागि आफ्नो वितरण सञ्जाल विस्तार गर्न र अन्तर्राष्ट्रिय प्याकेजिङ प्रविधि बुझ्न यो मञ्च रणनीतिक सावित हुने देखिन्छ।
सन् २०२४ को संस्करणमा ३० हजारभन्दा बढी आगन्तुक र ३ सयभन्दा बढी कम्पनीहरूको सहभागिता रहेको यो मेलाले २०२६ मा झनै ठूलो प्रभाव पार्ने अनुमान गरिएको छ। “प्रत्यक्ष भेटघाट—व्यवसाय गर्ने एकमात्र प्रभावकारी तरिका” भन्ने नाराका साथ आयोजना हुन लागेको यो प्रदर्शनीले नेपालको सम्पूर्ण आपूर्ति शृङ्खलालाई एकीकृत गर्दै उद्योगको भावी दिशा तय गर्ने विश्वास गरिएको छ।