अमेरिकी आक्रमणपछि श्रीलङ्कामा अलपत्र परेका २०० भन्दा बढी इरानी नाविकहरू एक महिनाभन्दा बढी समयपछि स्वदेश फर्किएका छन्। अमेरिकी टर्पिडो हमलापछि उनीहरू अलपत्र परेका थिए।

श्रीलङ्काका उप–रक्षामन्त्री अरुण जयसेकराले “इरिस डेना” बाट उद्धार गरिएका ३२ जना र “इरिन्स बुशेहर” का २०६ जना नाविकहरूले देश छोडिसकेको पुष्टि गरेका छन्।

इरानी युद्धपोत “इरिस डेना” मार्च ४ मा श्रीलङ्काको दक्षिणी समुद्री तटबाट करिब ४० किलोमिटर टाढा अमेरिकी पनडुब्बीले प्रहार गरेको टर्पिडोका कारण डुबेको थियो। उक्त घटनामा १०४ जना नाविकको ज्यान गएको थियो।

मार्च ५ मा “इरिन्स बुशेहर” नामक अर्को इरानी जहाजले इन्जिनमा समस्या आएपछि श्रीलङ्काको बन्दरगाहमा आश्रय मागेको थियो, जसलाई श्रीलङ्काले नियन्त्रणमा लिएको थियो। जयसेकराका अनुसार दुवै जहाजका चालक दलका सदस्यहरूलाई हवाई मार्गबाट स्वदेश पठाइएको हो।

अलपत्र परेका नाविकहरूलाई श्रीलङ्काले ३० दिनको प्रवेश अनुमति दिएको थियो। उनीहरूलाई नौसेना तथा वायुसेनाका शिविरहरूमा राखिएको थियो। “इरिस डेना” भारतमा सम्पन्न सैनिक अभ्यासबाट फर्किँदै गर्दा आक्रमणमा परेको थियो।

घटनापछि अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले सार्वजनिक गरेको भिडियोमा जहाजमा प्रहार भएपछि पछाडिको भाग माथि उठेर विस्फोट भएको दृश्य देखिएको थियो। आक्रमणमा ज्यान गुमाएका ८४ जना इरानी नाविकहरूको शव उद्धार गरी इरानले चार्टर्ड विमानमार्फत स्वदेश लगेको थियो।

अन्तर्राष्ट्रिय जलक्षेत्रमा भएको यो घटना अमेरिका–इजरायल र इरानबीच युद्ध सुरु भएको केही दिनमै भएको थियो। श्रीलङ्काले मार्च ५ मा लामो छलफलपछि उक्त इरानी जहाजलाई उत्तर–पूर्वी बन्दरगाहमा आश्रय दिएको थियो। त्यसबेला राष्ट्रपति अनुरा कुमार दिसानायकेले “मानवताको रक्षा गर्न कहिल्यै पछि नहट्ने” बताएका थिए।

सन् १९४८ मा स्वतन्त्र भएपछि श्रीलङ्काले दीर्घकालीन रूपमा असंलग्न नीति अपनाउँदै आएको छ। इरान र अमेरिका दुवैसँग उसको आर्थिक र कूटनीतिक सम्बन्ध राम्रो रहेको छ।