एजेन्सी । भारतको सरकारी तथ्यांक अनुसार, सन् २०२५–२६ मा चीनले अमेरिकालाई पछाडि पार्दै भारतको सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक साझेदारको रूपमा उदाएको छ ।

यस अवधिमा दुई देशबीचको द्विपक्षीय व्यापार १५१.१ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ भने चीनसँगको व्यापार घाटा बढेर ११२.१६ अर्ब डलर पुगेको छ ।

आर्थिक वर्ष २०२५ सम्म लगातार चार वर्ष अमेरिका भारतको सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक साझेदार रहेको थियो ।

गत आर्थिक वर्षमा चीनतर्फको भारतको निर्यात ३६.६६ प्रतिशतले बढेर १९.४७ अर्ब डलर पुगेको छ भने आयात १६ प्रतिशतले बढेर १३१.६३ अर्ब डलर पुगेको छ । सन् २०२४–२५ मा ९९.२ अर्ब डलर रहेको व्यापार घाटा सन् २०२५–२६ मा बढेर हालसम्मकै उच्च ११२.६ अर्ब डलर पुगेको छ ।

अर्कोतर्फ, गत आर्थिक वर्षमा अमेरिकातर्फको निर्यात ०.९२ प्रतिशतको सामान्य वृद्धि सहित ८७.३ अर्ब डलर पुगेको छ भने आयात १५.९५ प्रतिशतले बढेर ५२.९ अर्ब डलर पुगेको छ । व्यापार बचत सन् २०२४–२५ को ४०.८९ अर्ब डलरबाट घटेर २०२५–२६ मा ३४.४ अर्ब डलरमा झरेको छ ।

वाणिज्य मन्त्रालयको तथ्यांक अनुसार, चीन सन् २०१३–१४ देखि २०१७–१८ सम्म र सन् २०२०–२१ मा पनि भारतको शीर्ष व्यापारिक साझेदार थियो । चीनभन्दा अघि यूएई भारतको सबैभन्दा ठूलो व्यापारिक साझेदार थियो । सन् २०२१–२२ देखि भने अमेरिका सबैभन्दा ठूलो साझेदार रहँदै आएको थियो ।

सन् २०२५–२६ मा भारतको निर्यात वृद्धि ऋणात्मक रहेका प्रमुख व्यापारिक साझेदारहरूमा नेदरल्यान्ड्स, बेलायत, सिंगापुर, बंगलादेश, साउदी अरब, अस्ट्रेलिया, फ्रान्स, दक्षिण अफ्रिका र मलेसिया रहेका छन् ।

यद्यपि, गत आर्थिक वर्षमा यूएई, जर्मनी, हङकङ, इटाली, नेपाल, ब्राजिल, स्पेन, बेल्जियम र भियतनामतर्फको निर्यातमा भने धनात्मक वृद्धि देखिएको छ ।

सन् २०२५–२६ मा भारतको आयात वृद्धि ऋणात्मक रहेका प्रमुख व्यापारिक साझेदारहरूमा रुस, इराक, इन्डोनेसिया, अस्ट्रेलिया, कतार र ताइवान रहेका छन् ।

यद्यपि, गत आर्थिक वर्षमा यूएई, साउदी अरब, हङकङ, स्विट्जरल्यान्ड, सिंगापुर, जापान, कोरिया, जर्मनी, थाइल्यान्ड र मलेसियाबाट हुने आयातमा भने धनात्मक वृद्धि देखिएको छ ।