काठमाडौ – सरकारको सार्वजनिक ऋण दिनानुदिन बढ्दै गएको छ। चालु आर्थिक वर्षको नौ महिनाकै अवधिमा सार्वजनिक ऋण साढे दुई खर्ब बढेको छ। राजस्व संकलन कमजोर, विनिमय दरमा भएको नोक्सानी, विकास निर्माणका परियोजनालाई ऋण लिनुपर्ने बाध्यताका कारण ऋणको भार बढ्दै गएको हो।

नेपालको कुल सार्वजनिक ऋण दायित्व चैत मसान्तसम्म २९ खर्ब ३३ अर्ब ७९ करोड रुपैयाँ पुगेको सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयले जनाएको छ। चालु आवको सुरुआतमा कुल सार्वजनिक ऋण २६ खर्ब ७४ अर्ब चार करोड रहेकोमा चैत मसान्तसम्म आइपुग्दा उल्लेख्य रूपमा वृद्धि भएको हो। यस अवधिमा दुई खर्ब ५९ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ ऋण थपिएको छ।

सरकारी तथ्यांकअनुसार हालको सार्वजनिक ऋण देशको कुल गार्हस्थ उत्पादन (जिडिपी) को ४८.०४ प्रतिशत बराबर पुगेको छ।

सरकारले यो नौ महिनामा ३४ अर्ब ८१ करोड ५५ लाख रुपैयाँ ऋण प्राप्त गरेको छ भने २० अर्ब ४१ करोड ६५ लाख रुपैयाँ (ब्याजबाहेक) भुक्तानी गरेको छ। विनिमय दरमा आएको उतारचढावका कारण ११ अर्ब ५७ करोड ५७ लाख रुपैयाँ बराबरको नोक्सानी बेहोर्नुपरेको देखिएको छ। जसले कुल ऋण दायित्व थप बढाएको छ। कुल सार्वजनिक ऋणमध्ये आन्तरिक ऋण १३ खर्ब ८८ अर्ब ११ करोड ५७ लाख पुगेको छ। साउनमा आन्तरिक ऋण १२ खर्ब ६८ अर्ब २२ करोड ४१ लाख रुपैयाँ थियो। साउनदेखि चैतसम्म आन्तरिक ऋण २८ अर्ब ३६ करोड ६६ लाख रुपैयाँ थपिएको छ भने १६ अर्ब ३७ करोड ७५ लाख रुपैयाँ भुक्तानी गरिएको छ। आन्तरिक ऋण कुल गार्हस्थ्य उत्पादन (जिडिपी) को २२.७३ प्रतिशत छ।

त्यसैगरी वैदेशिक ऋण १५ खर्ब ४५ अर्ब ६७ करोड ८९ लाख रुपैयाँ पुगेको छ। साउनमा १४ खर्ब पाँच अर्ब ८२ करोड ३६ लाख रहेको वैदेशिक ऋणमा ६ अर्ब ४४ करोड ८८ लाख रुपैयाँ थपिएको छ भने चार अर्ब ३९ करोड ९० लाख रुपैयाँ भुक्तानी गरिएको छ। विनिमय दरको प्रभावका कारण वैदेशिक ऋणमा उल्लेख्य वृद्धि देखिएको छ। वैदेशिक ऋण कुल जिडिपीको २५.३१ प्रतिशत पुगेको छ।

सरकारी संरचना विस्तार, कर्मचारी खर्च, सामाजिक सुरक्षा कार्यक्रम तथा प्रशासनिक खर्च बढ्दा बजेटमा दबाब परेको छ। यस्तो अवस्थामा स्रोत अभाव पूर्ति गर्न ऋण लिनुपर्ने बाध्यता छ। विकास निर्माणका लागि पर्याप्त स्रोत अभाव भएपछि सरकारले आन्तरिक तथा बाह्य ऋण लिँदै आएको छ। सार्वजनिक ऋण व्यवस्थापन कार्यालयका अनुसार बजेटमा भएको व्यवस्थाअनुसार नै ऋण लिइँदै आएको छ। विदेशी मुद्राको विनिमय दर बढ्दा थप वित्तीय बोझ परेको कार्यालयको दाबी छ।

सरकारले चालु आर्थिक वर्षमा कुल पाँच खर्ब ९५ अर्ब ६६ करोड ३१ लाख रुपैयाँ सार्वजनिक ऋण परिचालन गर्ने लक्ष्य राखेको छ। वार्षिक ऋण योजनाअनुसार तीन खर्ब ६२ अर्ब रुपैयाँ आन्तरिक ऋण र दुई खर्ब ३३ अर्ब रुपैयाँ वैदेशिक ऋण परिचालन गर्ने लक्ष्य तय गरिएको छ। वैदेशिक ऋण मुख्यतः विकास आयोजनामा भएको खर्चका आधारमा दातृ निकायबाट शोधभर्ना तथा बजेटरी सहयोगमार्फत प्राप्त हुने भएकाले आन्तरिक ऋण व्यवस्थापनलाई प्राथमिकता दिइएको छ।

वार्षिक ऋण योजना तयार गर्दा राजस्व संकलन र बजेट खर्चको मासिक अनुमान विश्लेषण गरी सम्भावित बजेट घाटा व्यवस्थापन गर्न आवश्यक स्रोत सुनिश्चित गर्ने गरी तालिका बनाइएको अर्थ मन्त्रालयले जनाएको छ। – नागरिक

काठमाडौँ- नेपाल राष्ट्र बैंकले आज (शुक्रबार) का लागि विदेशी मुद्राको विनिमयदर निर्धारण गरेको छ । निर्धारित विनिमयदरअनुसार अमेरिकी डलर एकको खरिददर १४८ रुपैयाँ ८२ पैसा र बिक्रीदर १४९ रुपैयाँ ४२ पैसा तोकिएको छ ।

यस्तै, युरोपियन युरो एकको खरिददर १७५ रुपैयाँ ४० पैसा र बिक्रीदर १७६ रुपैयाँ ११ पैसा, युके पाउण्ड स्ट्रलिङ एकको खरिददर २०१ रुपैयाँ ६० पैसा र बिक्रीदर २०२ रुपैयाँ ४१ पैसा, स्वीस फ्रयाङ्क एकको खरिददर १८९ रुपैयाँ ९४ पैसा र बिक्रीदर १९० रुपैयाँ ७१ पैसा कायम गरिएको छ ।

अष्ट्रेलियन डलर एकको खरिददर १०६ रुपैयाँ ७३ पैसा र बिक्रीदर १०७ रुपैयाँ १६ पैसा, क्यानेडियन डलर एकको खरिददर १०८ रुपैयाँ ३८ पैसा र बिक्रीदर १०८ रुपैयाँ ८२ पैसा, सिङ्गापुर डलर एकको खरिददर ११७ रुपैयाँ ०२ पैसा र बिक्रीदर ११७ रुपैयाँ ५० पैसा तोकिएको छ ।

जापानी येन १० को खरिददर नौ रुपैयाँ ३६ पैसा र बिक्रीदर नौ रुपैयाँ ४० पैसा, चिनियाँ युआन एकको खरिददर २१ रुपैयाँ ८२ पैसा र बिक्रीदर २१ रुपैयाँ ९१ पैसा, साउदी अरेबियन रियाल एकको खरिददर ३९ रुपैयाँ ६७ पैसा र बिक्रीदर ३९ रुपैयाँ ८३ पैसा, कतारी रियाल एकको खरिददर ४० रुपैयाँ ८२ पैसा र बिक्रीदर ४० रुपैयाँ ९८ पैसा कायम भएको छ ।

केन्द्रीय बैंकका अनुसार थाइ भाट एकको खरिददर चार रुपैयाँ ६६ पैसा र बिक्रीदर चार रुपैयाँ ६८ पैसा, युएई दिराम एकको खरिददर ४० रुपैयाँ ५२ पैसा र बिक्रीदर ४० रुपैयाँ ६८ पैसा, मलेसियन रिङ्गेट एकको खरिददर ३७ रुपैयाँ ६४ पैसा र बिक्रीदर ३७ रुपैयाँ ७९ पैसा, साउथ कोरियन वन १०० को खरिददर १० रुपैयाँ ०८ पैसा र बिक्रीदर १० रुपैयाँ १२ पैसा, स्वीडिस क्रोनर एकको खरिददर १६ रुपैयाँ २२ पैसा र बिक्रीदर १६ रुपैयाँ २८ पैसा र डेनिस क्रोनर एकको खरिददर २३ रुपैयाँ ४७ पैसा र बिक्रीदर २३ रुपैयाँ ५७ पैसा तोकिएको छ ।

राष्ट्र बैंकले हङकङ डलर एकको खरिददर १९ रुपैयाँ ०२ पैसा र बिक्रीदर १९ रुपैयाँ ०९ पैसा, कुवेती दिनार एकको खरिददर ४८६ रुपैयाँ ०२ पैसा र बिक्रीदर ४८७ रुपैयाँ ९८ पैसा, बहराइन दिनार एकको खरिददर ३९४ रुपैयाँ ५४ पैसा र बिक्रीदर ३९६ रुपैयाँ १३ पैसा, ओमनी रियाल एकको खरिददर ३८६ रुपैयाँ ५४ पैसा र बिक्रीदर ३८८ रुपैयाँ १० पैसा रहेको छ । यस्तै, भारतीय रुपैयाँ एक सयको खरिददर १६० रुपैयाँ र बिक्रीदर १६० रुपैयाँ १५ पैसा तोकिएको छ ।

राष्ट्र बैंकले यो विनिमयदरलाई आवश्यकतानुसार जुनसुकै समयमा पनि संशोधन गर्न सकिने जनाएको छ । वाणिज्य बैंकले तोक्ने विनिमयदर भने फरक हुनसक्ने र अद्यावधिक विनिमयदर केन्द्रीय बैंकको वेबसाइटमा उपलब्ध हुने जनाइएको छ ।

काठमाडौँ
टाटा मोटर्सका लागि नेपालको आधिकारिक वितरक सिप्रदी ट्रेडिङले ‘स्विच टु टियागो इभी’ नामक एक्सचेन्ज क्याम्प सार्वजनिक गरेको छ ।

यस योजना अन्तर्गत ग्राहकहरूले आफ्नो पुरानो बाइक वा स्कुटर साटेर नयाँ टियागो इभी खरिद गर्न सक्नेछन् । अप्रिल १७, १८, १९ र २०, २०२६ सम्म देशभर सञ्चालन हुने यस क्याम्पेनमा जुनसुकै ब्रान्डका दुईपाङ्ग्रे सवारी प्रयोगकर्ताले एक्सचेन्ज सुविधा प्राप्त गर्नेछन् ।

यस अफरमा ग्राहकहरूले ४ लाख ९९ हजार रुपैयाँ डाउनपेमेन्टमा टियागो इभी घर लैजान सक्नेछन् । साथै पुराना सवारीको राम्रो मूल्याङ्कन, नगद छुट, निःशुल्क एक्सेसरिज, एक वर्षको सवारी कर छुट, सिप्रदी नेटवर्कमार्फत आजीवन निःशुल्क डीसी फास्ट चार्जिङ तथा निःशुल्क होम चार्जिङ इन्स्टलेसनको सुविधा उपलब्ध गराइनेछ । क्याम्पेन अन्तर्गत एक जना भाग्यशाली ग्राहकले लक्की ड्रमार्फत आइफोन १७ प्रो म्याक्स जित्ने अवसर पनि पाउनेछन्। सुरक्षित, आरामदायी र आधुनिक प्रविधियुक्त विद्युतीय कार प्रयोग गर्न चाहने ग्राहकका लागि यो योजना उपयोगी हुने विश्वास कम्पनीले व्यक्त गरेको छ ।

काठमाडौँ
ललितपुर महानगरपालिकालाई फोहोर संकलनका लागि ११ थान फोटोन टिएम१ विद्युतीय गाडी हस्तान्तरण गरिएको छ, जुन नेपालमै पहिलो पटक शहरी फोहोर व्यवस्थापनमा इलेक्ट्रिक गाडी प्रयोग गरिएको उदाहरण हो ।

नेपालमा फोटोन मोटरको आधिकारिक वितरक एमएडब्लू वृद्धिले शहरको आवश्यकता अनुसार कस्टमाइज गरिएका यी वेस्ट कलेक्सन भेहिकल उपलब्ध गराएको हो । सामान्य बजारमा पाइने गाडीभन्दा फरक, यी सवारीहरू फोहोर संकलनका लागि विशेष रूपमा तयार गरिएका छन् ।

यसबाट फोहोर व्यवस्थापन कार्य थप प्रभावकारी बनेको छ भने तीनजनाको टोलीलाई घटाएर दुईजनामा सीमित गर्न सम्भव भएको छ। साथै, यसले महिलाहरूका लागि रोजगारीका अवसर पनि सिर्जना गरेको छ ।

महानगरका मेयर चिरिबाबु महर्जनले प्रदूषणमुक्त शहरको लक्ष्यअनुसार पेट्रोल–डिजेलरहित विकल्प खोजिरहेको अवस्थामा फोटोनले समाधान दिएको बताउनुभयो । एमएडब्लू वृद्धि कमर्शियल भेहिकलका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत अनिल बरालले विद्युतीय फोहोर व्यवस्थापनको अवधारणा व्यवहारमा उतार्न पाउँदा खुशी व्यक्त गर्दै स्वच्छ नेपाल निर्माणमा कम्पनी प्रतिबद्ध रहेको बताउनुभयो ।

देशभर १४ भन्दा बढी बिक्री तथा सेवा केन्द्र र १७१ भन्दा बढी सीसीएस२ डीसी फास्ट चार्जिङ स्टेसनसहितको सञ्जालले फोटोनको विद्युतीय सवारी प्रणालीलाई थप मजबुत बनाएको छ । ललितपुरमा सुरु भएको यो पहलले विद्युतीय व्यावसायिक सवारीसाधन अहिले नै प्रयोगयोग्य र प्रभावकारी समाधान भएको पुष्टि गरेको छ ।

काठमाडौँ
टिभिएस मोटर कम्पनीको आधिकारिक विक्रेता जगदम्बा मोटर्सले एनटर्क स्कुटरका प्रयोगकर्ता संख्या १ लाख ५० हजार पुगेको अवसरमा विशेष उत्सव मनाएको छ ।

नेपाली बजारमा लोकप्रियता हासिल गर्दै आएको एनटर्कले यस ऐतिहासिक उपलब्धि पार गरेको हो । सो अवसरमा जगदम्बा मोटर्सले एनटर्क ओनर्स ग्रुप (एनओजी) राइड आयोजना गरेको थियो, जुन टिभिएसको नक्साल सोरुमबाट सुरु भई शिवपुरीस्थित ग्रिन भ्याली रिसोर्टमा सम्पन्न भयो । राइडमा ५० भन्दा बढी ग्राहक, २० भन्दा बढी कन्टेन्ट क्रिएटर, मोटो भ्लगर तथा सञ्चारकर्मी गरी ७० भन्दा बढीको सहभागिता रहेको थियो ।

कार्यक्रम केवल यात्रा मात्र नभई एनटर्क प्रेमीहरूको सामुदायिक उत्सवका रूपमा मनाइएको थियो । सहभागीहरूले सुरक्षित र सामूहिक राइडिङ सम्बन्धी तालिम लिनुका साथै आफ्ना अनुभव आदानप्रदान गरेका थिए । कार्यक्रममा विभिन्न खेल तथा गतिविधि आयोजना गरी विजेताहरूलाई आकर्षक उपहार र सबै सहभागीलाई प्रमाणपत्र वितरण गरिएको थियो ।

जगदम्बा मोटर्सका उपाध्यक्ष दीपक रौनियारले १ लाख ५० हजार चालकको साथ पाउनु कम्पनीका लागि गौरवको विषय भएको बताउँदै ग्राहकसँगको सम्बन्ध अझ मजबुत बनाउने लक्ष्य व्यक्त गरे। उत्कृष्ट कार्यक्षमता, स्टाइल र आधुनिक प्रविधिका कारण परिचित एनटर्क स्कुटर नेपाली युवामाझ पहिलो रोजाइ बन्दै गएको कम्पनीले जनाएको छ ।